NATURAL RUBBER

لاتکس بطور معمول از دختر برزیلی به نام هیوا" HEVEA" تولید می شود اما بر خلاف اسم  و نوع درخت، کشور  برزیل عملاً نقش مهمی دردنیای تجارت لاستیک ندارد. تخم این درخت در سال 1876 از مناطق پایین آمازون در منطقه برزیل توسط یک کشاورزمحلی هندی الاصل که برای دولت انگلیس کار می کرد به لندن برده می شود و ازآنجا این  دانه ها به سریلانکا فرستاده می شود. یکسال بعد یعنی در سال 1877 تعداد 22 از دانه این درخت از سیرلانکا به سنگاپور، جایی که رشد دانه در آنجا قوی تر و تکنیک بهره برداری در آنجا بهتر و پیشرفته تر بود، فرستاده می شود ودر سال های 1900 میلادی تکنیک های لازم و تلاش های کشاورزی جهت ایجاد زمین های بزرگ کشت توسعه پیدا کرده می کند و بعد از حدود 40 سال و یا بیشتر کشور انگلیس در مالزی و کشور آلمان در اندونزی مناطق جنگل بارانی مناسب را برای کشت این محصول فراهم می آورند.

واژه لاتکس به معنای " شیرابه " بوده و در لوله هاي باريك موجود در تنه ي درخت هیوا جريان دارد. اين لوله ها مي توانند در سراسر درخت زنده يافت شوند و از پوست درخت به بيرون تراوش كنند. در درخت هیوآ، اين لوله هاي باريك به صورت سلول هاي پيوسته ي عمودي به شكل غلاف هاي متحدالمركز با تنه ي درخت،‌ قرار گرفته اند.اهميت اين لوله ها اينست كه نزديك كامبيوم (ساختمان سلول زنده) با ضخامتي حدود 3-2 ميلي متر يافت مي شوند و قطر هر لوله حدود µm 50-20 مي باشد. اگر لوله ها توسط يك برش در پوست درخت بريده شوند ،‌لاتكس در طول برش خيلي آهسته جريان پيدا مي كند و بعد از 2 تا 5 ساعت، در نتيجه ي تبخير منعقد مي شود. لوله ها را براي جلوگيري از جريان يافتن بيش از حد شيرابه مسدود مي كنند، به اين ترتيب، لوله ها مجددا از لاتكس تازه پر مي شود كه مي توانند آن را بعد از چند روز توسط ايجاد شكافهاي جديدي شيرابه گيري نمايند.

غالباً روش به كار رفته براي شيره گيري روش نيمه مارپيچ مي باشد. عمل شيرابه گيري هرچند روز يكبار انجام مي شود با استفاده از اسكنه و اخيراً نيز چاقوهاي ويژه شيرابه گيري، حدود mm5/0 تا mm2-1از كامبيوم برش داده مي شود.نکته مهم اینست که اگر در طول ایجاد شکاف جهت سیرابه گیری کامبیوم بریده شود ویا آسیب زیادی به آن وارد شود در واقع این آسیب به درخت وارد شده و مانع از رشد و تولید لاتکس در درخت خواهد شد لذا این نوع برش درخت بستگی زیاد به مهارت کشاورز و وعملاً نشان از هنر او  در زمان برش و شرایبه گیری می باشد. برش دختان معمولا معمولاً صبح زود زمانی که فشار داخلی درخت در بیشترین حالت می باشد انجام می گیرد یک کشاورز خوب هر بیست ثانیه می تواند یک برش مارپیچی در درخت ایجاد نماید و بطور معمول در طول روز بین 450 الی 650 درخت را برش دهد. 

شیرابه تلعیظ شده کائوچوی طبیعی، از تلغیظ شیرابه نهالستان که دارای 30 الی 40 درصد وزنی مواد جامد است و تبدیل آن به کائوچوی با وزن 60 درصد مواد جامد حاصل می شود. PH شیرابه تازه نهالستان ها در حدود 6 الی 7.5 می باشد و لی به محض قرار گیری در معرض هوا، ترکیب شیمایی آن شروع به تغییر می کند و باکتریها و آنزیم ها PH آن را پایین می اورد و پس از زمانی اندک شیرابه منعقد می گردد لذا معمولترین روش شیمیایی برای محافظت شیرابه و نگهداری آن به حالت کلوئئدی پایدار آمونیاک می باشدآمونیاک از گسترش باکتریها و اسید ها در شیرابه لاتکس می شود.

 

مشخصات

نوع 1

نوع 2

نوع 3

مقدار کل جامد (درصد ورزنی)

61.5

64

61.5

مقدار کائوچوی خشک(DRC)

60

62

60

مقدار کل جامدات(حداکثر درصد وزنی)

2

2

2

مقدار کل قلیائیت (درصد وزنی)

حداقل 1.6

حداقل 1.6

حداکثر 1

حداکثر درصد  وزنی لجن

0.1

0.6

0.1

حداکثر درصد وزنی مواد منعقد شده

0.05

0.05

0.05

عد پتاس(KOH) (حداکثر درصد وزنی)

0.8

0.8

0.8

پایداری مکانیکی( حداقل درصد وزنی)

540

540

540

حداکثر درصد وزنی مس از کل جامدات موجود

0.0008

0.0008

0.0008

حداکثر درصد وزنی منیزیم از کل جامدات موجود

0.0008

0.0008

0.0008

رنگ

دارای رنگ آبی یا خاکستر نمی باشد.

-

-

بو

دارای بوع نامطبوع نمی باشد.

-

-

انواع گونه های کائوچوی طبیعی

بر اساس  قدیمی ترین روش گونه بندی کائوچو های طبیعی که صرفا بر مبنای بررسی نظری آنها واقع است هشت نوع کائوچو از شیرابه درخت هیوا  حاصل می شود. ورقه های دودی آجدار، (RSS) کرپهای سفید و زرد کم رنگ، کرپهای با زمینه قهوی تیره، کرپهای مرکب، کرپهای قهویی روشن، کرپهای قهویی تیره، کرپهای نامرغوب حاص از ضایعات پوسته درخت و کرپهای قهویی کاملا دودی نوع بندی کائوچو ها بر مبنای مواد اولیه و روش های مورد استفاده در تهیه آنها بوده و تقسیم بندی هر نوع به گونه های متفاوت بر اساس کیفیت آنها می باشد. در این روش کیفیت گونه ها با بررسی ظاهری آنها از نظر رنگ، درجه خلوص و عدم یکنواختی و وجود لک در آنها مشخص می گردد. اختلاف اساسی بین گونه های مختلف ورقه های دودی در میزان کپک زدگی و دیگر ناخالصیهای موجود در آنها می باشد به طوری که  RSS1 عاری از کپک زدگی و عیوب ظاهری (قابل رویت) است در صورتی که در RSS5 میزان کپک زدگی می تواند در بیش از 30 درصد عدل ها نیز مجود داشته باشد. خالصترین کائوچو ها کرپ های روشن و بعد از آن ورقه های دودی آجدار بوده و ناخالص ترین کائوچوها نیز کرپهای حاصل از ضایعات پوسته ی درخت می باشند.

 کائوچوی SMR

معرفی کائوچوی مصنوعی و توجه ویژه به این کائوچو ها از نظر درجه بندی، بسته بندی، و... باعث ایجاد انگیزه برای تحقیات بیشتر تولید کننده گان کائوچوی طبیعی از نظر بسته بندی، کیفیت، درجه بندی و... شد اما با توجه به اینکه مهمترین عیب کائوچوی طبیعی محتولی ناخالصی آنها می باشد. انیستیتو پژوهشی لاستیک مالزی در دهه 60، طرحی را جهت گونه بندی کائوچوی بر اساس اندازه گیری میزان ناخالصی آنها که با درصد بیان می شود پیشنهاد نمود و کائوچو های تولید شده را در چارچوب این طرح به عنوان استاندارد مالزی(Standard Malaysia Rubber) نامگذاری نمود که این روش گونه بندی، سبب بهبود یکنواختی، درجه خلوص، شکل ظاهری، فرایند پذیری، و بالاخره سهولت حمل و نقل و نیز قابلیت بیشتر نگهداری در کارخانه های گشت. کائوچو هایSMR10  و SMR20  از ضایعات خود به خود منعقد شده ساخته می شوند و امروزه جایگزین کرپهای قهوه ایی شده اند. علایم 10، 20 حداکثر میزان ناخالصی را در این گونه کائوچو ها نشان می دهد به عنوان مثال کائوچوی SMR20 دارای 0.2 درصد ناخالصی می باشد.